تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل مطالعات مخاطره گردوغبار در جنوب غرب ایران در دوره 22 ساله (2017-1996)

نویسندگان
سید عبدالحسین آرامی 1
مجید اونق 1
علی محمدیان بهبهانی 1
مهری اکبری 2
علیرضا زراسوندی 3
1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابه طبیعی گرگان
2 دانشگاه خوارزمی
3 دانشگاه شهید چمران اهواز
10.29252/jsaeh.5.1.39
چکیده
توفان گردوغبار یک رویداد طبیعی است که در مناطق خشک و نیمه‌خشک شکل می‌گیرد و پیامدهای نامطلوب بسیاری را به همراه دارد. از آنجا که غالب پژوهش‌های انجام شده بصورت موردی است و پژوهش جامع مروری که مجموعه گسترده‌ای از پژوهش­های موجود را مورد ارزیابی قرار داده و به نتایج کلی برسد، در منطقه جنوب غرب ایران وجود ندارد؛ لذا در این پژوهش به مرور جامع منابع موجود پرداخته شده است که شامل مروری بر مطالعات در زمینه تغییرات زمانی-فضایی، مدل‌سازی و آشکارسازی گردوغبار و سلامت در جنوب غرب ایران است..

بررسی سابقه مطالعات توفان گردوغبار از منابع اطلاعاتی نشان داد که بیشتر محققان (40/61 درصد) از روش آماری- سینوپتیکی برای مطالعه توفان‌های گردوغبار استفاده کردند و مهمترین شاخص‌هایی که در ویژگی‌های فیزیکی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت، فراوانی و تراکم بود که به ترتیب 21/34 و 21/34 درصد از مطالعات را به خود اختصاص داده‌اند.

بررسی مطالعات در مورد روش‌های آشکارسازی پدیده گردوغبار نشان می‌دهد که صرفاً استفاده از باندهای حرارتی و یا انعکاسی نمی‌تواند پدیده گردوغبار را با دقت بالا آشکارسازی نماید، بنابراین باید مدلی توسعه دهند که از ترکیب باندهای انعکاسی و حرارتی برای این منظور بکار رود، بعبارتی استفاده از ترکیب طیف‌های انعکاسی و حرارتی MODIS می‌تواند در تشخیص توفان‌های گردوغبار در منطقه مورد مطالعه نتایج بهتری ارائه دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که منشا اکثر توفان‌ها در خارج از ایران است. همچنین در معرض قرار گرفتن به آلاینده‌های هوا، به ویژه هنگام رخداد گردوغبار خاورمیانه، منجر به افزایش بیش از حد بستری شدن در بیمارستان است. بطوری‌که در زمان پدیده گردوغبار، مراجعات بیماران ریوی به مراکز درمانی با رشد 70 درصدی روبرو بوده است.

مرور مطالعات شبیه سازی مسیر حرکت ذرات گردوغبار نشان می‌دهد که اغلب مسیرها از مناطق شمالی و مرکزی عراق و سوریه گذشته و منشاء توفان‌های گردوغبار، مناطق کویری و خشک شمال و مرکز عراق و سوریه هستند.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که منطقه مرزی بین سوریه و شمال غرب عراق، غرب و جنوب غرب عراق به همراه شرق و شمال شرق عربستان کانون‌های اصلی گردوغبار برای منطقه مورد مطالعه هستند و شرایط همدیدی همزمان با رخداد گردوغبارهای برخاسته نشان‌ از نقش بارز سیستم‌های سیکلونی در رخداد و انتقال این پدیده است، چرا که همزمان با رخداد این پدیده در دوره گرم، تقویت قابل توجه سیستم کم فشار عراق بهمراه شکل‌گیری تراف در زاگرس سبب شکل‌گیری و انتقال گردوغبار به منطقه مورد مطالعه می­شود.
کلیدواژه‌ها
آلودگی هوا
الگوی زمانی– مکانی
جنوب غرب
ایران

عنوان مقاله English

The analysis of dust hazard studies in southwest region of Iran in 22 years (1996-2017)

نویسندگان English

Seyed Abdolhossein Arami 1
Majid Ownegh 1
Ali MohammadianBehbahani 1
Mehri Akbari 2
Alireza Zarasvandi 3
1 Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources (GUASNR)
2 Kharazmi University
3 Shahid Chamran University of Ahvaz
چکیده English

The analysis of dust hazard studies in southwest region of Iran in 22 years (1996-2017)

Dust storms are natural hazards that mostly occur in arid and semi-arid regions and there are many harmful consequences. According to the topographic-climatic conditions in Iran and the significant increase in the number and severity of dust storms occurrence in recent decades, especially in the West and Southwest regions where the dust storms are the most important environmental crisis. Studying this phenomenon is necessary for better management its harmful effects.

Since most of the research are implemented as different case studies, and there is no comprehensive study that review a wide range of existing researches with overall results in the southwestern parts of Iran, in this study a comprehensive overview of available literature reviews are addressed including dust spatio-temporal variations, modeling, detection, and health issues.

This research is based on a library research and search of valid national and international scientific articles about the dust crisis and no data-processing. We attempted to analyze temporal and spatial variations in the south and southwest of the country using the available studies and the challenges of this phenomenon in the past and present to provide a new perspective to apply a comprehensive land management and managing environmental hazards in Iran with all the problems.

A review of the history of dust storm studies from information sources showed that most researchers (61.40%) used a synoptic method to study dust storms, and the most important indicators that were considered by the researchers in physical properties were frequency and density, 34.21% and 34.21% of the studies respectively.

Dust detection methods show that the use of thermal or reflective bands cannot detect dust phenomena with high precision, therefore, a model which applies both bands simultaneously should be developed. In other words, applying a combination of reflective and thermal

spectra of Military Origin Destination Information System (MODIS) could offer better

results in detection of dust storms in the study area. Studies indicate that most of the storms

originate outside of Iran. Moreover, exposure to airborne contaminants, especially when the

dust storms occur in the Middle East, can lead to an increase in the related disease outbreak

in the study area. For instance, there was a 70% increase in referring to medical centers for

lung related problems when a dust phenomenon occurred.

The Results showed that in cold seasons where low height and western waves is formed on the European and Mediterranean Sea, due to the heaviness, cold air in these days, can penetrate low latitudes and their trough is located over the Middle East area. Under warming condition, the front of rough is formed as ridge, then engendered turbulence and wind. In the warm seasons, thermal low pressure is rapt to ward in the high latitude, and severe dryness

of the area is also due to the fact that the dusty phenomenon is intensified in the area. Dust

storm occurrence in the summer due to bareness of the land, transparency of the atmosphere,

dryness of the air and the vast plains, which can reduce the formation of local instability in

the case of a sharp rise in air temperature. The dispersal of deserts and sand sea is mainly in

the northwest of Khuzestan province, especially in Fakkeh and Moussan which are located in the western borders of Iran with Iraq, which cover most of the Azadegan plain and west of the Karkheh and Mollasani and Maroon Rivers, and ultimately end in the Omidiyeh and Aghajari regions. Results show that the border between Syria and northwest Iraq, west and southwest of Iraq to east and northeast of Saudi Arabia are the main sources of dust in the studied region

. Synoptic conditions considering simultaneously with the occurrence of dust

storms showed the significant role of cyclonic systems in the occurrence and transfer of this

phenomenon. With the phenomenon occurrence during the warm period, the significant

strengthening in low pressure of Iraq along with the trough formation in Zagros causes the

formation and transfer of dust towards Southwest Iran. Simulation studies of dust particles

movement paths have shown that most of the paths are from the northern and central parts

of Iraq and Syria and the source of dust storms are deserts and dry regions of the northern

and central parts of Iraq and Syria. In addition, the study of the transmission paths of particles

in dust storms indicates the presence of a lower level jet, which causes horizontal

displacement of dust particles in a shallow layer and prevents its vertical propagation in the

higher layers of the atmosphere. In general, although the dust phenomenon is transnational

and uncontrollable, it can introduce limitations in terms of circulation patterns and statistical

properties at different time intervals to the different planners via its time and scope which

will necessitate appropriate programs for combating and adaptation.

Keywords: Dust, Air pollution, Spatio-temporal pattern, Southwest, Iran.

کلیدواژه‌ها English

Dust
Air pollution
Spatio-temporal pattern
Southwest
Iran
اختصاصی، محمدرضا؛ فاضل شاکری و مهدی سلیمانی مطلق. 1389. مقایسه و بررسی روند خشکسالی و وقوع گردوغبار (مطالعه موردی: شهرستان لار، یزد)، دومین همایش ملی فرسایش بادی، انجمن علمی مدیریت و کنترل مناطق بیابانی ایران.
آرام، نسترن، مهری اکبری و بهلول علیجانی. 1394. تحلیل گرد و غبار هوای شهر اهواز براساس الگوی باد، پنجمین کنفرانس منطقه‌ای تغییر اقلیم، 5-6 بهمن، تهران.
آرامی، سید عبدالحسین و واحدبردی شیخ. 1394. بررسی مطالعات صورت گرفته در زمینه پدیده گردوغبار و دلایل بروز این پدیده در جنوب و غرب ایران. اولین کنفرانس بین‌المللی گردوغبار، 14-12 اسفند، دانشگاه شهید چمران اهواز، 357-351.
اسماعیلی، امید. 1388. پهنه‌بندی مقدماتی مراکز اصلی تولید غبار کشور با استفاده از فناوری سنجش از دور. پایان نامه کارشناسی ارشد گرایش محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف.
اکبری، مهری و ملودی فرحبخشی. 1395. تحلیل سینوپتیک و شبیه‌سازی مسیر حرکت توفان‌های شدید گردوغبار (مطالعه موردی: جنوب غرب ایران). فصلنامه علمی-پژوهشی فضای جغرافیای، 16(55): 291-273.
اکبری، مهری؛ محمد سلیقه و ارشد فیلی، 1395. بررسی تاثیر فازهای انسو بر توفانهای گرد و غبار در استان خوزستان. پنجمین همایش ملی مدیریت آلودگی هوا و صدا، 12 بهمن، تهران.
امیدوار، کمال و زری نکونام. 1390. کاربرد گل‌باد و گل غبار در تحلیل پدیده گردوخاک و تعیین رژیم فصلی بادهای همراه با این پدیده (مطالعه موردی: شهر سبزوار). پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 76: 85-104.
بابایی‌فینی، ام السلمه؛ طاهر صفرراد و مصطفی کریمی. 1393. تحلیل فضایی-زمانی رخداد گردوغبار در غرب ایران. محیط شناسی، 2: 388-375.
بحیرایی، حمید؛ سید محمدهادی ایازی، محمدعلی رجایی و حمزه احمدی. 1390. تحلیل آماری سینوپتیکی پدیده گردوغبار گردوغبار در استان ایلام. فصل نامه علمی پژوهشی نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 4: 67-47.
بهادری، علیرضا؛ هوشمند عطایی، پیام مساعدی.1390. تحلیل همدیدی گرد و غبار در استان بوشهر (بررسی موردی گرد و غبار 24 فروردین). اولین همایش منطقه‌ای معماری و معماری پایدار، شهرسازی ایذه (خشت اول).
بیات، رضا؛ سمیه جعفری، باقر قرمزچشمه و امیرحسین چرخابی. 1395. مطالعه تأثیر ریزگردها بر تغییرات پوشش گیاهی (مطالعه موردی: تالاب شادگان: خوزستان). سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در منابع طبیعی، 7(2): 32-17.
پایگاه داده سازمان هواشناسی استان خوزستان، 1388.
جلالی، محبوبه؛ حسینعلی بهرامی و علی درویشی بلورانی. 1391. بررسی ارتباط بین فاکتورهای اقلیمی و زمینی با وقوع توفان‌های گردوغبار با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای مودیس (مطالعه موردی، استان خوزستان). اولین همایش ملی بیابان ایران، مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان دانشگاه تهران.
جهانبخش، سعید؛ بتول زینالی و میلاد اصغری. 1393. تحلیل و پهنه‌بندی فراوانی توفان‌های گردوغباری ایران با استفاده از خوشه‌بندی فازی (FCM). دو فصلنامه پژوهش‌های بوم شناسی شهری (جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای سابق)، 10: 98-85.
جوهری، فاطمه. 1393. بررسی و مدل سازی تغییرات زمانی و مکانی گردوغبار منطقه جنوب غرب ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.
چوپانی، محمد حسین. 1388. آلاینده‌های زیست محیطی و حفاظت از محیط زیست. چاپ اول، آموزش و تجهیز نیروی انسانی شرکت ملی گاز ایران.
حجتی، مجید؛ علی درویشی بلورانی، کاظم علوی پناه، مجید کیاورز و جواد بداغ جمالی. 1394. مدلی مبتنی بر شبکه های عصبی مصنوعی به منظور تخمین محتوای PM10 توفان‌های گردو غبار به کمک تصاویر ماهواره‌ای MODIS. محیط شناسی، 4: 838-823.
خسروی، محمود؛ تقی طاووسی، کوهزاد رئیس‌پور. 1389. تحلل همدیدی سامانه‌های گردوغباری در استان خوزستان. جغرافیا و توسعه، 8(20): 118-97.
خضوعی نژاد، مهین؛ مریم شجاعی و علی کرمی. 1394. بررسی فراوانی پدیده گردوغبار در استان کهگیلویه وبویراحمد. کنفرانس ملی هواشناسی، دانشگاه یزد، 15-1.
خوشحال دستجردی، جواد؛ سید حجت موسوی، عبدالرضا کاشکی. 1391. تحلیل همدید توفان‌های گردوغبار در ایلام (2005-1987). جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 23(2): 34-15.
خوش‌کیش، اسدالله؛ بهلول علیجانی و زهرا حجازی‌زاده. 1390. تحلیل سینوپتیکی سامانه‌های گردوغباری در استان لرستان. نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 21: 110-91.
درویش صفت، علی‌اصغر؛ مهتاب پیرباوقار و منیژه رجب‌پور رحمتی. 1391. سنجش از دور برای مدیران GIS. استن آرونوف، انتشارات دانشگاه تهران، ترجمه، 710 ص.
ذوالفقاری، حسن و حیدر عابدزاده. 1384. تحلیل سینوپتیک سیستم‌های گردوغبار در غرب ایران. مجله جغرافیا و توسعه. 6: 188-173.
ذوالفقاری، حسن؛ جعفر سماکوش معصوم‌پور، شاپور شایگان مهر و محمد احمدی. 1390. بررسی همدید توفان‌های گردوغبار در مناطق غربی ایران طی سال‌های 1384 تا 1388 (مطالعه موردی: موج فراگیر تیرماه 1388). مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، 3: 34-17.
ذوالفقاری، فرهاد؛ علیرضا شهریاری، اکبر فخیره و سهیلا نوری. 1389. بررسی میزان تأثیر معیارهای خاک و فرسایش بادی در بیابان‌زایی منطقه سیستان به کمک GIS. همایش ژئوماتیک، تهران، سازمان نقشه برداری کشور.
رسولی، علی‌اکبر و خدیجه جوان. 1391. تحلیل روند وقوع توفان‌های رعد و برقی در نیمه غربی ایران با کاربرد آزمون‌های ناپارامتری. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 10(38): 126-111.
رسولی، علی‌اکبر؛ بهروز ساری صراف و غلامحسن محمدی. 1389. تحلیل روند اقلیمی گردوغبار کشور در 55 سال اخیر با استفاده از روش‌های آماری ناپارامتری. فصلنامه جغرافیای طبیعی، 3(10): 15-28.
رشنو، علیرضا. 1388. پدیده گردوغبار در استان خوزستان. فصلنامه بارش، نشریه داخلی اداره کل هواشناسی استان خوزستان، 23-16.
رضاپور، ذوالفقار. 1391. بررسی آماری و همدیدی گردوغبار در استان کهگیلویه و بویراحمد. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا گرایش اقلیم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد.
رنگزن، کاظم؛ علیرضا زراسوندی، علی عبدالخانی و برات مجردی. 1393. مدل‌سازی آلودگی هوا با استفاده از تصاویر سنجنده مودیس: مطالعه موردی توده‌های گردوغبار استان خوزستان. مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، 4(14): 45-38.
ریوندی، امیر؛ مجید میررکنی و امیر محمدیها. 1392. بررسی تشکیل و انتشار توفان‌های گردوخاک ورودی به غرب و جنوب غرب ایران با استفاده از مدل پخش لاگرانژی ذرات HYSPLIT. نشریه پژوهش‌های اقلیم شناسی، 4(13): 16-1.
زارسوندی، علیرضا؛ فرید مر و احد نظرپور. 1390. ترکیب کانی شناسی و ریخت شناسی ذرات تشکیل دهنده پدیده گردوغبار در استان خوزستان با تکیه بر آنالیزهای XRD و تصاویر SEM. مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، 19(3): 518-511.
زراسوندی، علیرضا و مجید حیدری. 1390. دیباچه‌ای بر زمین شناسی پزشکی. چاپ اول، انتشارات دانشگاه شهید چمران اهواز.
زراسوندی، علیرضا؛ فرید مر و احد نظرپور. 1389. بررسی زمین آماری وقوع گردوغبار به عنوان یک پدیده زمین زیست محیطی در استان خوزستان، مجله علوم دانشگاه شهید چمران اهواز، 25: 29-13.
سازمان حفاظت محیط زیست، دبیرخانه ملی مقابله با آثار زیانبار پدیده گردو غبار، 1390.
شاهسونی، عباس؛ مریم یاراحمدی، علیرضا مصداقی‌نیا، مسعود یونسیان، نعمت‌اله جعفرزاده، ابوالفضل نعیم‌آبادی، محمود ثالثی و کاظم ندافی. 1390 .تحلیل روند گردوغبار ورودی به ایران با تأکید بر استان خوزستان. مجله حکیم، 15(3): 202-193.
شمسی‌پور، علی‌اکبر و طاهر صفرراد. 1391. تحلیل ماهواره‌ای-همدیدی پدیده گردوغبار (گردوغبار تیرماه 1388). پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 44(79): 126-111.
شمشیری، سیروس؛ رضا جعفری، سعید سلطانی و نفیسه رمضانی. 1393 .آشکارسازی و پهنه‌بندی ریزگردهای استان کرمانشاه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای MODIS. بوم شناسی کاربردی، 3(8): 41-28.
صمدی، م. 1390. آشکارسازی و منشاءیابی توفان‌های گردوغبار با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای. پایاننامه کارشناسی ارشد، گروه کارتوگرافی، دانشگاه تهران، 100 ص.
عزیزی، قاسم؛ علی‌اکبر شمسی‌پور، مرتضی میری و طاهر صفرراد. 1391. تحلیل آماری-همدیدی پدیده گردوغبار در نیمه غربی ایران. مجله محیط شناسی، 3: 134-123.
عزیزی، قاسم؛ مرتضی میری و سید امید نبوی .1391 .ردیابی پدیده گردوغبار در نیمه غربی ایران. فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 2(7): 81-63.
عطایی، هوشمند و فریبرز احمدی. 1389. گردوغبار به عنوان یکی از معضلات زیست محیطی جهان اسلام (مطالعه موردی: استان خوزستان). مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین المللی جغرافیدانان جهان اسلام، 4: 19-1.
علیجانی، بهلول. 1376. آب وهوای ایران. انتشارات دانشگاه پیام نور، تهران.
علیجانی، بهلول؛ کوهزاد رئیس‌پور. 1390. تحلیل همدید توفان گردوخاک در جنوب شرق ایران (مطالعه موردی سیستان). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 2(5): 129-107.
فرج‌زاده اصل، منوچهر و خاطره علیزاده. 1390. تحلیل زمانی و مکانی توفان گردوخاک در ایران. مجله مدرس علوم انسانی-برنامه‌ریزی و آمایش فضا، 15(1): 84-65.
فرحبخشی، ملودی، بهلول علیجانی و ابراهیم فتاحی، 1394. تحلیل سینوپتیکی مخاطره گردوغبار (10 تا 12 مرداد 92) ایران. دانش مخاطرات، 2(1): 20-5.
فلاح زوزولی، محمد؛ علیرضا وفایی‌نژاد، میر مسعود خیرخواه زرکش و فریبرز احمدی دهکاء. 1393. پایش و تحلیل سینوپتیکی پدیده گردوغبار با استفاده از سنجش از دور و GIS (مطالعه موردی: گردوغبار 18 ژوئن 2012). فصلنامه علمی-پژوهشی اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، 23(91): 80-69.
کریمی احمد آباد، مصطفی و کامیار شکوهی رازی. 1390 .اندرکنش گردش جو و پوشش سطح زمین در ساز و کار تشکیل و گسترش توفان‌های گردوغبار تابستانه خاورمیانه (گردوغبار تیرماه 1388). پژوهش‌های جغرافیایی طبیعی، 78: 130-113.
کارگر، الهام؛ جواد بداقی جمالی، عباس رنجبر سعادت آبادی، مظاهر معین الدینی. 1395. شبیه‌سازی و تحلیل عددی توفان گردوغبار شدید شرق ایران. نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 3(4): 119-101.
کاویانی محمدرضا و بهلول علیجانی، 1393. مبانی آب وهواشناسی، انتشارات سمت.
کردوانی، پرویز. 1380. خشکسالی و راه‌های مقابله با آن در ایران. چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران.
گیوه‌چی، راحله. 1390. تعیین منابع صحرایی توفان‌های گردوغبار مختلف و سهم هر کدام در غلظت PM10 در تهران. پایا‌ن‌نامه کارشناسی ارشد عمران محیط زیست، دانشگاه صنعتی شریف، 195 ص.
لشکری، حسن و قاسم کیخسروی. 1387. تحلیل آماری سینوپتیکی توفان‌های گردوغبار استان خراسان رضوی در فاصله زمانی (2005-1993). پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 40(65): 33-17.
مرکز مطالعات پژوهش‌های بنیادی. 1396. پدیده گردوغبار در ایران و علل آن/ روند پیشرفت پدیده گردوغبار در ایران. مسیر نما. http://masirnama.ir/new/index.php/2014-10-28-22-32-52/2620-2506
مفیدی، عباس و سجاد جعفری. 1390. بررسی نقش گردش منطقه‌ای جو بر روی خاورمیانه در وقوع توفان‌های گردوغبار تابستانه در جنوب غرب ایران. مطالعات جغرافیای مناطق خشک، 5: 45-17.
مهرشاهی، داریوش و زری نکونام. 1388. بررسی آماری پدیده گردوغبار و تحلیل الگوی وزش بادهای غبار زا در شهرستان سبزوار. مجله جغرافیا، 7(22): 104-83.
نصیری، بهروز؛ زهرا زارعی چقابکلی، منصورر حلیمی، محمد رستمی فتح آبادی. 1395. بررسی تغیرات ارتفاع و ضخامت لایه مرزی در شرایط گردوغباری شهر اهواز. نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 2: 64-51.
نگارش، حسین و حسن فلاحیان. 1389. بررسی اثرات منفی فعالیت‌های مورفودینامیکی باد در منطقه خضرآباد یزد. چهارمین کنگره بین‌المللی جغرافیدانان جهان اسلام.
نوحه‌گر، احمد؛ اسدالله خورانی و احسان تمسکی. 1391. تحلیل آماری وقوع توفان‌های گردوغبار در ایستگاه هواشناسی سرپل ذهاب. مجموعه مقالات اولین همایش ملی بیابان (علوم، فنون و توسعه پایدار).
نیکفال، امیرحسین؛ پرویز ایران نژاد، رباب مشایخی، جواد بذرافشان. 1393. شبیه‌سازی غلظت ذرات PM10 توسط مدل جفت شده WRF-Chem در منطقه ایران. کنفرانس ژئوفیزیک ایران، 25-23 اردیبهشت، 16:81-77.
ولی، عباسعلی؛ سجاد خاموشی، سید حجت موسوی، فاطمه پناهی و احسان تمسکی. 1393. تحلیل اقلیمی و ردیابی توفان گردوغبار درجنوب و مرکز ایران. مجله محیط شناسی، 40(4): 972-961.
Akata, N., H. Hasegawa, H. Kawabata, Y. Chikuchi, T. Sato, Y.Ohtsuka, K. Kondo, and S.I. Hisamatsu. 2007. Deposition of 137 Cs in Rokkasho, Japan and its relation to Asian dust. Journal of environmental radioactivity, :(1)95 9-1.
Akbary, M. and M. Farahbakhshi. 2015. Analyzing and Tracing of Dust Hazard in Recent Years in Kermanshah Province. Int. J. Environ. Res, 682-673 :(2)9.
Al-Hurban, AE. and AN. Al-Ostad. 2010. Textural characteristics of dust fallout and potential effect on public health in Kuwait City and suburbs. Environmental geology,181-169 :(1)60 .
Ashrafi, K., M. Shafiepour-Motlagh, A. Aslemand, and S. Ghader. 2014. Dust storm simulation over Iran using HYSPLIT. Journal of Environmental Health Science and Engineering, 9 :12.
Barnum, B., N. Winstead, J. Wesely, A. Hakola, P. Colarco, and O. Toon. 2004. Forecasting dust storms using the CARMA-dust model and MM5 weather data. Environ Model Software, 129-40 :19.
Bener, A., Y.M. Abdulrazzaq, J. Al-Mutawwa, and P. Debuse. 1996. Genetic and environmental factors associated with asthma. Human Biology,414-405 :(3)68 .
Draxler, R. and G.D.Hess. 1998. An overview of the HYSPLIT-4 modelling system for trajectories, dispersion, and deposition. Aust Meteorol Mag, 395-308 :47.
Griffin, D.W. and A.K. Christina. 2004. Dust Storms and Their Impact on Ocean and Human Health: Dust in Earths Atmosphere. EcoHealth Journal, 295-284 :(3)1.
Griffin, D.W., C.A. Kellogg, V.H. Garrison, J.T. Lisle, T.C. Borden. and E.A. Shinn. 2003. Atmospheric microbiology in the northern Caribbean during African dust events. Aerobiologia, 157-143 :(4-3)19.
Griffin, D.W. 2007. Atmospheric Movement of Microorganisms in Clouds of Desert Dust and Implications for Human Health". Clinical Microbiology Reviews, 577-459 :20.
Guieu, C., M.D. Loye-Pilot, C. Ridame. and C. Thomas. 2002. Chemical characterization of the Saharan dust end-member: some biogeochemical implications for the western Mediterranean Sea. Journal of Geophysical Research (Atmospheres), 4565-4258 :(15)107.
Gyan, K., W. Henry. and S. Lacaille. 2005. African dust clouds are associated with increased paediatric asthma accident and emergency admissions on the Caribbean island of Trinidad. Int J Biometeorol, 76-371 :49.
Hamidi, M., M.R. Kavianpour. and Y. Shao. 2017. A quantitative evaluation of the 3–8 July 2009 Shamal dust storm. Aeolian Research, 143-133 :24.
Hamish, M. and C. Andrew. 2008. Identification of dust transport pathways from Lake Eyre, Australia using Hysplit, Atmospheric Environment, 6925-6915 :42.
Holms, C.W. and R. Miller. 2004. Atmospherically transported metals and deposition in the southeastern United States: local or transoceanic, Applied Geochemistry, 2000-1189 :(7)19.
Indoitu, R., L. Orlovsky. and N. Orlovsky. 2012. Dust storms in Central Asia: Spatial and temporal variations Journal of Arid Environments, 70-62 :85.
Jugder, D., M. Shinoda, N. Sugimoto, I. Matsui, M. Nishikawa, S. Park, Y. Chun. and M. Park. 2011. Spatial and temporal variations of dust concentrations in the Gobi Desert of Mongolia. Global and Planetary Change, 22-14-78.
Kellogg, C.A., D.W. Griffin, V.H. Garrison, K.K Peak, N. Royall. and S.R. Smith. 2004. Characterization of aerosolized bacteria and fungi from desert dust events, in Mali, West Africa. Aerobiologia, 322-305 :(2)20.
Kermani, M., K. Naddafi, M. Shariat. and A. Mesbah. 2003. TSP and PM10 mesurment and description of quality according to airquality index (AQI) in the ambiant air in Shariati hospital district. Journal School of Public Health and Institute of Health Research, 46-37 :(1)2.
Khaniabadi, Y.O., S.M. Daryanoosh, A. Amrane, R. Polosa, P.K. Hopke, G. Goudarzi, M.J. Mohammadi, P. Sicard. and H. Armin. 2017. Impact of Middle Eastern Dust storms on human health. Atmospheric Pollution Research, In Press, Corrected Proof.
Krueger, B.J., V.H. Grassian, J.P. Cowin. and A. Laskin. 2004. Heterogeneous chemistry of individual mineral dust particles from different dust source regions: the importance of particle mineralogy. Atmospheric Environment, 6261-6253 :(36)38.
Lim, J.Y. and Y. Chun. 2006.The characteristics of Asian dust events in Northeast Asia during the springtime from 1993 to 2004. Glob Planet Chang, 247-231 :52.
McGowan, H. and A. Clark. 2008. Identification of dust transport pathways from Lake Eyre, Australia using Hysplit. Atmospheric Environment, 6925-6915 :(29)42.
Miri, A., H. Ahmadi, A. Ghanbari. and A. Moghaddamnia. 2007. Dust Storms Impacts on Air Pollution and Public Health under Hot and Dry Climate. International Journal of Energy and Environment, 105-101 :(2)1.
Mohammadi, F., S. Kamali. and M. Eskandary. 2014. Tracing dust sources in different atmosphere levels of Tehran using hybrid single-particle lagrangian integrated trajectory (hysplit) model. Scientific Journal of Pure and Applied Sciences, 571-559 :(7)3.
Ogorodnikov, B. 2011. A dust storm over the Ukraine and Belarus territory contaminated by radionuclides after the Chernobyl accident. Russian Meteorology and Hydrology, 623-613 :36.
Orlovsky, L., N. Orlovsky. and A. Durdyev. 2005. Dust storms in Turkmenistan. Journal of Arid Environment, 97-83 :60.
Pourali, M. and A. Taghizadeh. 2011. Source and causes of dust in Khuzestan Province. Geography Education Journal, 13-8 :(3)25.
Rashki, A., P.G. Eriksson, C.J.D. Rautenbach, D.G. Kaskaoutis, W. Grote. and J. Dykstra. 2013. Assessment of chemical and mineralogical characteristics of airborne dust in the Sistan region, Iran. Journal of Chemosphere, 236-227 :(2)90.
Rashki, A., D.G. Kaskaoutis, A.S. Gouide. and R.A. Kahn. 2013. Dryness of ephemeral lakes and cosequences for dust activity: The case of the Hamoun drainage basin, Southeastern Iran. Journal of Science of the Total Environment, 441-422 :163.
Reheis, M.C. and F.E. Urban. 2011. Regional and climatic controls on seasonal dust deposition in the southwestern U.S. Aeolian Research, 21-3 :3.
Sarraf, B.S., A.A. Rasouli, G.H. Mohammadi. and A.H. Sadr. 2016. Long-term trends of seasonal dusty day characteristics-West Iran. Arabian Journal of Geosciences, 563 :(10)9.
Shahsavani, A., K. Naddafi, N. Jafarzade Haghighifard, A. Mesdaghinia, M. Yunesian. and R. Nabizadeh. 2012. The evaluation of PM10, PM5/2 and PM1 concentrations during the Middle Eastern Dust (MED) events in Ahvaz, Iran, from april through september. Journal of Arid Environments, 83-72 :77.
Shao, Y. 2008. Physics and modelling of wind erosion, 2nd edn. Springer, Netherlands.
Shigong, W., D. Guangrong, S. Kezheng. and C. Huizhong. 2002. Dust and sandstorms: an early warning of impending disaster. In Yang Youlin, Victor Squires & Lu Qi (Eds.), Global Alarm: Dust and Sandstorms from the World's Drylands, (pp. 73-15). New York: United Nations.
Slanina, J. 2007. Air pollution: the emission–effect relation. Reviews in Environmental Science and Bio/Technology, 374-353 :6.
Soleimani, Z., G. Goudarzi, A. Sorooshian, M.B. Marzouni. and H. Maleki. 2016. Impact of Middle Eastern dust storms on indoor and outdoor composition of bioaerosol. Atmospheric Environment, 143-135 :138.
Squires, V.R. 2001. Dust and sandstorms: an early warning of impending disaster, P 25-15. In: Youlin, Y., V. Squires and L. Qi (Eds.), Global Alarm: Dust and Sand Storms from the World’s Drylands. United Nations.
Taghavi, F. and A. Asadi. 2007. The Persian Gulf 12th April 2007 dust storm: Observation and model Analysis. Space physics Department, Institute of Geophysics, University of Tehran, IRAN.
Tahmasebi, A.M. and F. Sardari. 2010. Revisiting project of critical sources of wind erosion, suitable to prevent wind erosion in the country. Second National Congress on Wind Erosion and Dust Storms, Yazd University.
Tsolmon, R., L. Ochirkhuyag. and T. Sternberg. 2008. Monitoring the source of trans-national dust storms in north East Asia. International Journal of Digital Earth, 129-119 :1
United Nations Environment Programme, Environmental News Emergencies, and Available from: URL: http//: www. Uneporg/depi/programmes/emergencies html, (Accessed: 2005).
Viana, M., T.A.J. Kuhlbusch, X. Querol, A. Alastuey, R.M. Harrison, P.K. Hopke, W. Winiwarter, M. Vallius, S. Szidat, A.S.H. Prévôt. and C. Hueglin. 2008. Source apportionment of particulate matter in Europe: a review of methods and results. Journal of aerosol science, 849-827 :(10)39.
Wang, N. 2005. Decrease trend of dust event frequency over the past 200 years recorded in the Malan ice core from the northern Tibetan Plateau. Chinese Science Bulletin, 2871-2866 :50.
Wang, Y., A. Stein, R. Draxler, D. Rosa. and X. Zhang. 2011. Global sand and dust storms in 2008: Observation and HYSPLIT model verification, Atmospheric Environment, 6381-6368 :45.
Wang, Z., L. Chen, J. Tao, Y. Zhang. and L. Su. 2010. Satellite-based estimation of regional particulate matter (PM) in Beijing using vertical-and-RH correcting method. Remote Sensing of Environment, 63-50 :(1)114
WHO (World Health Organization). 2000. Air quality guidelines for Europe, (2nd Ed.), Chapter 7 WHO regional publications, European series, and vol: 91.
Wong, C.S.C., L.I. Xiangdong. and I. Thornton. 2006. Urban Environmental geochemistry of trace metals. Environmental Pollution, 203-177 :22.
Xuan, J., I.N. Sokolik, J. Hao, F. Guo, H. Mao. and G.Yang. 2004. Identification and characterization of sources of atmospheric mineral dust in East Asia. Atmospheric Environment, 6252-6239 :(36)38.
Ye, B., X. Ji, H. Yang, X. Yao, C.K. Chan, S.H. Cadle, T. Chan. and P.A. Mulawa. 2003. Concentration and chemical composition of PM2.5 in Shanghai for a 1-year period. Atmospheric Environment, 510-499 :(4)37.
Zarasvandi, A., E.J. Carranza, F. Moore, F. Rastmanesh. 2011. Spatio-temporal occurrences and mineralogical–geochemical characteristics of airborne dusts in Khuzestan Province (southwestern Iran). Journal of Geochemical Exploration,151-138 :111.
Ziqiang, M. and Z. Quanxi. 2007. Damage effects of dust storm PM2.5 on DNA in alveolar macrophages and lung cells of rats. Food and Chemical Toxicology, 1374-1368 :(8)45.