تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

بررسی اثر معیار خاک شناسی بر پتانسیل بیابانزایی مخروط افکنه ها با کاربرد آزمون های ناپارامتریک (مطالعه موردی: بخش جنوبی حوزه‌ی آبخیز رودخانه‌ ی شور)

نویسندگان
امین صالح پورجم
جمال مصفایی
محمودرضا طباطبائی
پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
10.29252/jsaeh.6.3.1
چکیده
بررسی روند بیابانزایی مستلزم درک پدیده‏هایی است که هم به­طور منفرد و هم در کنش و واکنش بایکدیگر در یک ناحیه تغییراتی را به وجود آورده‏اند که این تغییرات منجر به بیابانزایی و تخریب اراضی شده است. به­منظور بررسی اثر معیار خاک­شناسی بر پتانسیل بیابانزایی مخروط افکنه­ها در بخش جنوبی حوزه آبخیز رودخانه شور، نخست اقدام به تهیه‏ی نقشه‏ی طبقات شیب، کاربری اراضی و زمین شناسی کاربردی با هدف ایجاد واحدهای همگن و تعیین خصوصیات خاک شد، به­طوری­که از طریق روی­هم قرار دادن و تقاطع این نقشه‏ها با لایه شبکه­ای ایجاد شده به­وسیله برنامه جانبی ET GeoWizards در نرم­افزار ArcGIS 10.3، نقشه‏ی واحدهای کاری حاصل شد. در این تحقیق سه شاخص حساسیت­پذیری نسبت به فرسایش، شوری و نفوذپذیری خاک در نظر گرفته شد که در نهایت هر یک به­صورت نقشه‏ای طبقه‏بندی شده مبتنی بر عبارت­های زبانی در طیف هفت­گانه، ارایه گردیدند. در این تحقیق از روش آزمون­های ناپارامتریک فریدمن و رتبه­های دبلیو کندال به منظور تعیین پتانسیل و اولویت بندی گزینه­ها استفاده شد، به­طوریکه پس از تعریف اعداد قطعی مربوط به عبارات زبانی در طیف هفت­گانه، اقدام به محاسبه مقادیر میانگین رتبه گزینه­ها گردید. در این تحقیق دامنه تغییرات مقادیر میانگین رتبه­­ها حاصل از آزمون­های فریدمن و رتبه­های دبلیو کندال از 00/7 تا 33/17 متغیر است. نتایج تحقیق مبتنی بر آزمون­های ناپارامتریک نشان­داد که 18/74 درصد (77/4245 هکتار) از منطقه دارای پتانسیل بیابانزایی متوسط و 82/25 درصد (67/1477 هکتار) دارای پتانسیل بیابانزایی خیلی زیاد است. همچنین نتایج تحقیق نشان­داد که جوانترین و قدیمی­ترین مخروط افکنه­های منطقه به ترتیب دارای پتانسیل بیابانزایی خیلی زیاد (75/798 هکتار) و کم (23/152 هکتار) می­باشند.
کلیدواژه‌ها
حساسیت پذیری به فرسایش
شوری
نفوذپذیری
اولویت بندی
آزمون فریدمن
آزمون دبلیو کندال

عنوان مقاله English

Investigation of Pedological criterion Affecting on Desertification in Alluvial Fans Using Nonparametric Tests, Case Study: South of Rude-Shoor Watershed Area

نویسندگان English

Amin Salehpour Jam
Jamal Mosaffaie
Mahmoudreza Tabatabaei
Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
چکیده English

Investigation of desertification trend needs an understanding phenomena creating changes singly or action and reaction together in the manner that these changes end up in land degradation and desertification. In the investigation of pedological criterion affecting on land degradation in alluvial fans, first, maps of slope classes, land use and geology were created, then a map of units was founded by overlaying and crossing these maps and grid layer created by extension of ET GeoWizards in ArcGIS 10.3 software. In this research three indices of erodibility, salinity and permeability of soil were considered, finally according to the seven level scales, each of them was shown as the classified map. In this research, nonparametric methods of Friedman and Kendalls' W rank tests were used to prioritize the options, in the manner that after defining crisp numbers in seven level scales, the rank means were calculated. The rank means obtained from Friedman and Kendalls' W rank tests alter from 7/00 to 17/33. Obtained results from the nonparametric methods showed that 74/18 % (4245/77 ha) and 25/82 % (1477/67 ha) of the area were classified into two classes of medium and very heigh desertification potential, respectively. The results also showed that the youngest and old gravel fans of the area have desertification potential of very high (798/75 ha) and low (152/23 ha), respectively.

کلیدواژه‌ها English

Erodibility
Salinity
permeability
Prioritization
Friedman test
Kendalls' W test
Bano, A. and M. Fatima. 2009. Salt tolerance in zea mays (L.) following inoculation with rhizobium and pseudomonas. Fertility Soils, 45: 405-413.
Bouwer, H. 1976. Groundwater hydrology. McGraw-Hill Inc, New York.
Esenov, P.E. and K.R. Redjepbaeu. 1999. Desert problems and desertification in central Asia, the reclamation of saline soils. Springer, London.
Eskandari, H.; M. Borji, H. Khosravi and T. Mesbahzadeh. 2016. Desertification of forest, range and desert in Tehran province, affected by climate change. Solid Earth, 7(3): 905-915.
Feiznia, S. and K. Nosrati. 2007. The effect of parent material and land use on soil erosion: a case study of the Taleghan drainage basin, Iran. IAHS Publication, 1: 300-314.
Grau, J.B.; A. Corrales, A.M. Tarquis Alfonso, F. Colombo, L.D.L. Rios and J.M. Cisneros. 2010. Mathematical model to select the optimal alternative for an integral plan to desertification and erosion control for the chaco area in Salta province, Argentine. Biogeosciences, 7(2): 2601-2630.
Karimpour Reihan, M.; A. Salehpourjam, M.K. Kianian and D. Jahani. 2007. Investigation of pedological criterion on land degradation in quaternary rock units, Case Study: Rude-Shoor watershed area. Desert, 12: 77-84.
Morgan, R. P. C. 1986. Soil Erosion and Conservation. Longman Group limited, UK.
Paul, D. 2012. Osmotic stress adaptations in rhizobacteria. Basic Microbiol Journal. 52: 1–10.
Sadeghiravesh, M.H.; G. Zehtabian and H. Khosravi. 2014. Application of AHP and ELECTRE models for assessment of dedesertification alternatives. Desert, 19(2): 141-153.
Saaty, T. 1980. The Analytical hierarchy process, planning, priority, Resource Allocation. Rws pub, USA.
Salehpourjam, A. and M. Karimpour Reihan. 2016. Investigation of pedological criterion affecting on desertification in alluvial fans using AHP-TOPSIS technique (Case Study: South East of Roudeh-shoor Watershed). Desert, 21(2): 181-192.
UNCCD. 2012. Africa, Bonn: UNCCD, available from: http://www.unccd. int/en/ regional-access/ Pages /countries.aspx, accessed: 5th May 2013.
U.S. Salinity Laboratory (USSL). 1954. Diagnosis and Improvement of Saline and Alkali Soils. Agricultural Handbook 60. USAD, Washington, D.C.
Van Lynden, G.; S. Mantel and A. Van Ostrum. 2004. Guiding principles for the qualitative assessment of soil degradation: with a focus on salination, nutrient decline and soil pollution. FAO.
Vieira, R.M.S.P.; J. Tomasella, R.C.S. Alvalá, M.F. Sestini, A.G. Affonso, D.A. Rodriguez, A.A. Barbosa, A.P.M.A. Cunha, G.F. Valles, E. Crepani and S.B.P. De Oliveira. 2015. Identifying areas susceptible to desertification in the Brazilian northeast. Solid Earth, 6(1): 347-360.
Walton, C.W. 1970. Groundwater resources evaluation. MC-Graw. Hill, Inc., Kogakusha.
Wu, W.; E. De Pauw and C. Zucca. 2008. Land degradation monitoring in the west Muus, China, The International Archives of the Photogrammetry. Remote Sensing and Spatial Information Sciences, 25: 846-858.
Xu, E.Q.; H.Q. Zhang and M.X. Li. 2015. Object-based mapping of karst rocky desertification using a support vector machine. Land Degradation and Development, 26(2): 158-167.