تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

ارزیابی آسیب پذیری اکوسیستم تالاب میانگران

نویسندگان
حسین کیانپور 1
سولماز دشتی 2
روشنا بهباش 3
1 گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2 دانشیار گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 استادیار گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
چکیده
تحلیل آسیب­پذیری اکوسیستم­ها در برابر عوامل مختلف طبیعی و انسانی اطلاعاتی از نقاط ضعف و ظرفیت آنها در اختیار می­گذارد که برای مدیریت صحیح آنها الزامی هستند. هدف این پژوهش بررسی آسیب­پذیری اکوسیستم تالاب میانگران و ارائه راهکارها و راهبردهای مدیریتی در جهت حفاظت از این اکوسیستم است. داده­ها و اطلاعات مورد تحلیل از سازمان محیط­زیست و مصاحبه با کارشناسان، اساتید در رشته­های مربوطه، مطالعات کتابخانه­ای و مرور مقالات داخلی و خارجی به دست آمده­اند. برای انجام این پژوهش نخست با استفاده از منابع اطلاعاتی سازمان محیط­زیست و منابع طبیعی، مصاحبه­های صورت گرفته و مرور مقالات عوامل تهدیدکننده تالاب میانگران شناسایی شده و در قالب هفت شاخص (تولید آلودگی، تغییر رژیم هیدرولوژیکی، تغییر رژیم اکولوژیکی، تغییر کاربری، قوانین و ضعف زیرساخت­ها، آتش­سوزی عمدی مراتع اطراف تالاب و خشکسالی) قرار داده شدند. سپس امتیاز عوامل تهدیدکننده براساس دو شاخص، شدت تهدید و احتمال وقوع تهدید هر شاخص تعیین گردید. آنگاه، به این عوامل با استفاده از ماتریس­های ارزیابی امتیاز داده شد. سپس تعامل میان این ارزش­ها و عوامل تهدید کننده مورد بررسی قرار گرفت و میزان آسیب­پذیری ارزش­های تالاب نیز از ضرب امتیازهای کسب شده تمامی عوامل مورد بررسی به دست آمد. نتایج تحقیق نشان داد که بیشترین آسیب­پذیری بر ارزش­های هیدرولوژی و اکولوژیکی تالاب وارد شده و از ارزش­های اکولوژیکی پرندگان تالاب بیشترین اسیب را متحمل شده­اند.

در مجموع براساس نتایج حاصل از این مطالعه می­توان اذعان نمود که تالاب میانگران با وجود دارا بودن ارزش­های فراوان اکولوژیکی، هیدرولوژیکی و اجتماعی و اقتصادی در معرض عوامل تهدید زیادی قرار دارد، که ارزیابی آسیب­پذیری می­تواند درک درستی از روابط میان عملکردهای تالاب و عوامل تهدید کننده آن را به نمایش بگذارد و این اقدام گام موثری برای مدیریت اکوسیستم تالاب میانگران است. همچنین با توجه به اینکه بیشترین آسیب در حوضه ارز­ش­های اکولوژیکی و هیدرولوژیکی می­باشد. پس راهکارهای مدیریتی ارائه شد در این دو حوضه باید بیشتر مد نظر مدیران و کارشناسان قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
تالاب میانگران
مدیریت اکوسیستم
ارزیابی آسیب پذیری

عنوان مقاله English

Vulnerability assessment of Miangaran wetland ecosystem

نویسندگان English

Hossein Kianpour 1
Soolmaz Dashti 2
Roshana Behbash 3
1 Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
2 Associate Professor, Department of Environment, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran.
3 Assistant professor at Department of environment, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran
چکیده English

Vulnerability assessment of Miangaran wetland ecosystem

To support the proper management of ecosystems, vulnerability analysis of ecosystems is very important. Vulnerability analysis of ecosystems provides information about weaknesses and capacity of the studied ecosystem for recovery after damage. Considering the degradation status of Miangaran wetland, vulnerability evaluation of this wetland is one of the most important management methods in the region. For this purpose, in this study, after identifying and evaluating the threatening factors of Miangaran wetland, these factors were scored using evaluation matrices. Then, the interaction between these values ​​and threatening factors was examined and the vulnerability of wetland values ​​was obtained by multiplying the scores of all studied factors. Finally, management solutions were presented to deal with the most important threatening factors. According to the results, the most vulnerability is to the hydrological and ecological values ​​of the wetland. The highest effects of threats on the ecological value are also on the birds of Miangaran wetland. The results of the evaluation of Miangaran Wetland show that this wetland has a high potential for ecosystem functions of the wetland. These functions have been neglected in the planning and managing of wetlands at the local, regional and national levels. As a result, ecosystem-based management is suggested as the best management approach. The management in these areas should take action to prevent the vulnerability of Miangaran wetland. Also, the vulnerability evaluation method used in this study can provide a good understanding of the relationship between wetland functions and the resulting services for the management of the ecosystem of Miangaran Wetland.
Key words: Miangaran wetland, ecosystem management, vulnerability assessment

کلیدواژه‌ها English

Miangaran wetland
ecosystem management
vulnerability assessment
19. Ajwang Ondiek, R.; F. Vuolo, J. Kipkemboi, N. Kitaka, E.Lautsch, T Hein and E Schmid. 2020. Socio-Economic Determinants of Land Use/Cover Change in Wetlands in East Africa: A Case Study Analysis of the Anyiko Wetland. Kenya. Frontiers in Environmental Science, 7(207): 1-16.
20. Brinson, M.M and SD. Eckles. 2011. U.S. Department of Agriculture conservation program and practice effects on wetland ecosystem services: a synthesis. Ecological applications, 21: 116–127.
21. Ferrarini, A.; C. Celada and M. Gustin. 2021. Preserving the Mediterranean bird flyways: Assessment and prioritization of 38 main wetlands under human and climate threats in Sardinia and Sicily (Italy). Science of the Total Environment, 751: 225-238.
22. Gitay, H.; C.M Finlayson and N.C. Davidson. 2011. A framework for assessing the vulnerability of wetlands to climate change, 57Gland, Switzerland: Ramsar Convention Secretariat, and Montreal, Canada: Secretariat of the Convention on Biological Diversity. Ramsar Technical Report no, 7: 92-110.
23. Hayward, J.; M. Jackson, Ch, Yost, L. Truelstrup HansencRo and R. Jamieson. 2018. Fate of antibiotic resistance genes in two Arctic tundra wetlands impacted by municipal wastewater. Science of the Total Environmen,t 642: 1415-1428.
24. Malekmohammadi, B and F.Jahanishakib. 2017. Vulnerability assessment of wetland landscape ecosystem services using driver-pressure-state-impact-response (DPSIR) model. Ecological Indicators, 82: 293-303.
25. Meng, W.; M. He, B. Hu and X. Mo.2017. Status of wetlands in China: A review of extent, degradation, issues and recommendations for improvement. Ocean & Coastal Management, 146: 121-138
26. Mushet, D and C.Roth .2020. Modeling the Supporting Ecosystem Services of Depressional Wetlands in Agricultural Landscapes. Wetlands, 40: 1061–1069.
27. Nancie Halls, J and J. Magolan. 2019. A Methodology to Assess Land Use Development, Flooding, and Wetland Change as Indicators of Coastal Vulnerability.emote sensing, 11(19): 2260-2275.
28. Nikitina, O.; V. Dubinina, M. Bolgov, M. Parilov and T.Parilova. 2020. Environmental Flow Releases for Wetland Biodiversity Conservation in the Amur River Basin. Water, 12: 1-25.
29. Pal, S and S.Paul. 2020. Assessing wetland habitat vulnerability in moribund Ganges delta using bivariate models and machine learning algorithms. Ecological Indicators, 119: 106- 119.
30. Pirali Zefrehei, A.R.; A. Hedayati, S. Pourmanafi, O. Beyraghdar Kashkooli and R.Ghorbani. 2019. Environmental vulnerability assessment of Choghakhor International Wetland during 1985 to 2018. Wiley, 39: 49-60.
31. Sandi, S.; J. Rodriguez, .N.Wen, G. Kuczera, G. Riccardi and P. Saco. 2020. Resilience to drought of dryland wetlands threatened by climate change. Scientific Reports, 10: 1-14.
32. Shi, H.; J. Lu, W. Zheng, J. Sun, J. Li, Z. Guo, J. Huang, S. Yu, Y. Wang, Y. Ma and D. Ding. 2020. Evaluation system of coastal wetland ecological vulnerability under the synergetic influence of land and sea: A case study in the Yellow River Delta, China. Marine Pollution Bulletin, 52: 111- 121.
33. Simoncini, R. 2011. Governance objectives and instruments, ecosystem management and biodiversity conservation: the Chianti case study. Reg Environ Change, 11:29–44.
34. Stratford, C.J.; M.C. Acreman and H.G. Rees 2011. A simple method for assessing the vulnerability of wetland ecosystem services. Hydrological Sciences Journal, 56(8): 1485-1500.
35. Vaghefi, S.A.; M. Keykhai, F. Jahanbakhshi, J. Sheikholeslami, A. Ahmadi, H. Yang and K. Abbaspour. 2019.The future of extreme climate in Iran. Scientific Reports, 9(1): 1-11.
36. Wardrop, D.; A.Hamilton, M. Nassry, J. West and A. Britson. 2019. Assessing the relative vulnerabilities of Mid‐Atlantic freshwater wetlands to projected hydrologic changes. Ecosphere, 10(2): 1-30.
37. Weißhuhn, P.; F. Müller and H. Wiggering. 2018. Ecosystem Vulnerability Review: Proposal of an Interdisciplinary Ecosystem Assessment Approach. Environmental Management, 61:904–915.