تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی مخاطرات محیطی

تحلیل فضایی مخاطره فرونشست زمین در سکونتگاه های روستایی ایران

نویسندگان
سعیدمحمد صبوری 1
سیدامیرحسن گرکانی 2
1 پژوهشکده سوانح طبیعی
2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز
10.61882/jsaeh.12.46.795.67
چکیده
هدف: بررسی رخداد فرونشست زمین در کشور و میزان درمعرض قرارگیری سکونتگاه های روستایی در برابر پدیده فرونشست زمین می باشد.

روش پژوهش: در پژوهش حاضر مبتنی­بر بررسی‌ها و مطالعات کتابخانه‌ای و مشاهدات و برداشت‌های میدانی بوده است. با استفاده از اطلاعات دریافتی از سازمان نقشه­برداری کشور، نقشه پهنه­های فرونشستی کشور و درجه خطر هر کدام از پهنه­ها شامل خطر بسیارکم، کم، متوسط، زیاد و بسیارزیاد ترسیم گردیده و نقشه های مذکور با موقعیت مکانی روستاها مقایسه شده است.

یافته‌ها: باتوجه به تحلیل داده­های موجود و دردسترس تعداد 302 روستا درمعرض خطر بسیارزیاد، تعداد 768 روستا درمعرض خطر زیاد و تعداد 834 روستا در پهنه­ خطر متوسط و تعداد 573 روستا در پهنه با خطرکم قرار دارند. به لحاظ درصد وزنی میزان حدود 4 درصد روستاهای کشور درگیر مخاطره فرونشست با خطر متوسط تا بسیارزیاد بوده که از نظر تعداد 1904 روستا درگیر مخاطره با درجه متوسط تا بسیارزیاد هستند و تعداد 573 روستا نیز با درجه خطر کم درگیر مخاطره هستند.

نتیجه‌گیری: بیشترین توزیع استانی روستاهای در معرض خطر فرونشست کشور با درجه بسیارزیاد در استان­های البرز، تهران، خراسان­رضوی، قزوین، کرمان، گلستان و همدان می­باشد و بیشترین توزیع استانی با درجه زیاد در استان­های آذربایجان­غربی، اصفهان، البرز، تهران، خراسان­رضوی، سمنان، قزوین، کرمان، گلستان، آذربایجان­ شرقی، همدان و یزد می­باشد. همچنین بیشترین توزیع استانی روستاهای درمعرض خطر فرونشست کشور با درجه متوسط در استان­های آذربایجان­شرقی و غربی، اصفهان، البرز، تهران، سمنان، قزوین، کرمان، گلستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد می­باشد.
کلیدواژه‌ها
سکونتگاه روستایی
فرونشست زمین
مخاطرات طبیعی
فروچاله
تهدید

عنوان مقاله English

Spatial analysis of land subsidence risk in rural settlements of Iran

نویسندگان English

saeedmohammad sabouri 1
Sayed Amirhossien Garakani 2
1 ndrii
2 Islamic Azad University of Tehran, Center
چکیده English

Objective: Investigating the occurrence of land subsidence in the country and the extent to which rural settlements are exposed to the phenomenon of land subsidence.
Methods: The present study was based on library surveys and studies, field observations and impressions. Using information received from the National Mapping Organization, a map of the country's subsidence zones and the degree of risk of each zone, including very low, low, medium, high and very high risk, was drawn, and the aforementioned maps were compared with the location of the villages.
Results: According to the analysis of the available data, 302 villages are at very high risk, 768 villages are at high risk, 834 villages are in the medium risk zone, and 573 villages are in the low risk zone. In terms of percentage weight, about 4 percent of the country's villages are at medium to very high risk of subsidence, of which 1,904 villages are at medium to very high risk, and 573 villages are at low risk.
Conclusions: The highest provincial distribution of villages at risk of subsidence in the country with a very high degree is in the provinces of Alborz, Tehran, Khorasan Razavi, Qazvin, Kerman, Golestan and Hamedan, and the highest provincial distribution with a high degree is in the provinces of West Azerbaijan, Isfahan, Alborz, Tehran, Khorasan Razavi, Semnan, Qazvin, Kerman, Golestan, East Azerbaijan, Hamedan and Yazd. Also, the highest provincial distribution of villages at risk of medium-level subsidence is in the provinces of East and West Azerbaijan, Isfahan, Alborz, Tehran, Semnan, Qazvin, Kerman, Golestan, Mazandaran, Markazi, Hormozgan, Hamedan, and Yazd.

کلیدواژه‌ها English

Rural Settlements
Land subsidence
Natural hazards
Sinkholes
threats
Get persistent links for your reference list or bibliography.
Copy and paste the list, we’ll match with our metadata and return the links.

Members may also deposit reference lists here too.
Afifi, M., E., (2018). Assess the potential of land subsidence and its related factors(Case study: Plain Saidan Farouk MARVDASHT(. Quantitative Geomorphological Research, 5(3), 121-132. (in Persian) [DOI:20.1001.1.22519424.1395.5.3.9.3]
جمور، رضا؛ مهدی ایل بیگی، و مسعود مرسلی (1398). ارزیابی بحران فرونشست زمین و پیشروی آب شور دریا در آبخوان دشت میناب. اکوهیدرولوژی، 6(1 )، 223-238.
Atif A.; Ch. Wang, Y. Tang, S. Mubbashra, F. Attia, W. Duan, J. Wang. 2022. "SAR-based Subsidence Monitoring and Assessment of the Factors Involved in the Occurrence of Subsidence, Lahore City," Journal of Resources and Ecology, 13(5), 826-841. [DOI:10.5814/j.issn.1674-764x.2022.05.007]
خورسندی آقائی، احمد (1398). بررسی فرونشست زمین, مطالعه موردی: فرونشست زمین استخرهای تغذیه مصنوعی جنوب نیروگاه همدان, شمالغرب ایران. مهندسی منابع آب، 12(42 )، 17-26.
Bagheri-Gavkosh, M., Hosseini, S. M., Ataie-Ashtiani, B et al. Land subsidence: A global challenge, Science of The Total Environment, Volume 778, 2021, 146193, ISSN 0048-9697, [DOI:10.1016/j.scitotenv.2021.146193]
رکنی، جعفر؛ سیدرضا حسین زاده و هادی شریفی (1394). کنکاشی بر زمین شناسی مهندسی و عوارض ژئومورفولوژیکی حاصل از فرونشست زمین در دشت نیشابور. کنگره بین المللی تخصصی علوم و زمین.
Emadoddin, F., Ahmadabadi, A., eftekhari, S M, asadi gandomani M. Modelling and analysis land subsidence Vulnerability in Tehran South-West Plain. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards 2023; 10 (3) :85-100. (in Persian) URL: http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-3373-fa.html [DOI:10.61186/jsaeh.10.3.85]
رکنی, جعفر , حسین زاده, سید رضا , لشکری پور, غلامرضا و ولایتی, سعد اله . (1398). تحلیل توزیع فضایی و سازوکار تشکیل شکاف‌های ناشی از فرونشست زمین در دشت نیشابور. نشریه انجمن زمین شناسی مهندسی ایران،12(3 )، 65-82.
Fang, J.; R.J. Nicholls, S. Brown, et al. 2022. Benefits of subsidence control for coastal flooding in China. Nat Commun 13, 6946 . [DOI:10.1038/s41467-022-34525-w]
رهنما، حسین و سهراب میراثی (1395). تحلیل و ارزیابی پارامترهای موثر بر فرونشست زمین. مهندسی عمران (فنی و مهندسی مدرس)، 16(1)، 45-53.
Garkani, S. A. H., and Bashiri, M., (2018) Considerations on the relocation of rural settlements, Islamic Revolution Housing Foundation. (in Persian)
سازمان نقشه برداری کشور، نقشه پهنه های فرونشستی در کشور
Goli, A. , Moradi, M. and Dehghani, M. (2019). Land Subsidence Vulnerability Assessment of Rural Settlements in Fars Province. Journal of Research and Rural Planning, 8(4), 91-106. (in Persian) ) [DOI:10.22067/jrrp.v8i4.78463]
شایان، سیاوش؛ مجتبی یمانی و منیژه یادگاری (1395) پهنه بندی فرونشست زمین در حوضه آبخیز قره چای همدان. هیدروژئومورفولوژی، 3(9 )، 139-158.
Jamour, R. , Eilbeigy, M. and Morsali, M. (2019). Assessment of the Land Subsidence Crisis and the Advent of Salt Water in the Minab Plain Aquifer. Journal of Ecohydrology, 6(1), 223-238. (in Persian) [DOI:10.22059/ije.2019.270938.998]
صادقی، جواد و هادی حمیدیان (1393) بررسی فرونشست زمین های آبرفتی ناشی از کاهش فشار در آبخوان ها و چگونگی اثرگذاری نوع آبرفت بر فرونشست زمین در دشت تهران. کنفرانس ملی مهندسی ژئومکانیک.
Khorsandi Aghaei, A., 2019. Land subsidence survey, Case study: Land subsidence of Artificial recharge Pools of Hamedan South Power Plant, Northwest of Iran.. Water Resources Engineering, 12(42), 18- [DOI:27. 20.1001.1.20086377.1398.12.42.2.2. (in Persian)]
صفاری، امیر؛ فرهاد جعفری و سیدمحمد توکلی صبور (1395) پایش فرونشست زمین و ارتباط آن با برداشت آب های زیرزمینی مطالعه موردی: دشت کرج- شهریار. پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، 5(2 )، 82-93.
Mayunga, J. 2007. Understanding and Applying the Concept of a Community Disaster Resilience: A capital -based approach
گرکانی، سیدامیرحسین و مهسا بشیری (1397) ملاحظاتی بر جابجایی سکونتگاه های روستایی، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
Mirassi S, RAHNEMA H. Analysis and evaluate the effective parameters on land subsidence. MCEJ 2016; 16 (1) :45-54. (in Persian) URL: http://mcej.modares.ac.ir/article-16-8483-fa.html
گزارش طرح شناسایی، اولویت بندی و نحوه مداخله در روستاهای درمعرض خطر کشور، پژوهشکده سوانح طبیعی.
Mousavi, S. M. , Jafari, H. , Momeni, A. A. and Sepehri, J. (2019). Investigating land subsidence due to groundwater over-exploitation in Kerdi-Shirazi plain, Hormozgan Province. Journal of Natural Environmental Hazards, 8(22), 95-110. (in Persian)
گزارش های بازدید از روستاهای آسیب دیده از مخاطرات طبیعی، پژوهشکده سوانح طبیعی.
National Mapping Organization, map of subsidence zones in the country. (in Persian)
گزارش مطالعات پایدارسازی روستای عرب از توابع شهرستان بجنورد استان خراسان شمالی، پژوهشکده سوانح طبیعی.
Report on the plan for identifying, prioritizing, and intervening in villages at risk in the country, Natural Disasters Research Institute. (in Persian)
گزارش مطالعات ایمن سازی سایت جدید روستای گیجالی بالا از توابع شهرستان بروجرد استان لرستان، پژوهشکده سوانح طبیعی.
Reports of visits to villages affected by natural hazards, Natural Disasters Research Institute. (in Persian)
گلی، علی؛ مریم مرادی و مریم دهقانی (1398) ارزیابی آسیب پذیری سکونتگاه های روستایی ناشی از فرونشست زمین در استان فارس. پژوهش و برنامه ریزی روستایی، 8(4 (پیاپی 27) )، 91-106.
Report on the sustainability studies of the Arab village in Bojnourd County, North Khorasan Province, Natural Disaster Research Institute. (in Persian)
عفیفی، محمدابراهیم (1395) ارزیابی پتانسیل فرونشست زمین و عوامل موثر بر آن (مطالعه موردی: دشت سیدان فاروق مرودشت). پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، 5(3 )، 121-132.
Report on the safety studies of the new site of Gijali Bala village, Borujerd County, Lorestan Province, Natural Disaster Research Institute. (in Persian)
عمادالدین فاطمه، احمدآبادی علی، افتخاری سید مروت، اسدی گندمانی معصومه (1402) مدلسازی و تحلیل آسیب پذیری ناشی از فرونشست زمین در دشت جنوب غربی تهران. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی. ۱۰ (۳) :۸۵-۱۰۰
Rokni, J., Hosseinzadeh, S. R., and Sharifi, H. (2015). A study on engineering geology and geomorphological effects resulting from land subsidence in the Neyshabur Plain. International Specialized Congress on Earth Sciences. SID. (in Persian) https://sid.ir/paper/840320/fa
موسوی، سیده محدثه، هادی جعفری، علی اکبر مومنی و جهانگیر سپهری (1398) بررسی فرونشست زمین ناشی از برداشت بی رویه آب زیرزمینی در دشت کردی شیرازی, استان هرمزگان. مخاطرات محیط طبیعی، 8(22 )، 95-110
Rokni, J. , HossinZadeh, S. R. , Lashkaripour, G. and Velayati, S. (2019). Analysis of Spatial Distribution and Mechanism of Formation of Fissures due to Land Subsidence in Dasht-e-Neyshabur. Scientific Quarterly Journal of Iranian Association of Engineering Geology, 12(3), 65-82. (in Persian) [DOI:10.22111/jneh.2019.26537.1443]
Get persistent links for your reference list or bibliography.
Sadeghi, J., and Hamidian, H. (2014). Investigation of alluvial land subsidence caused by pressure reduction in aquifers and how the type of alluvium affects land subsidence in the Tehran Plain. National Conference on Geomechanical Engineering. (in Persian) SID. https://sid.ir/paper/846461/fa
Copy and paste the list, we’ll match with our metadata and return the links.
Safari, A., Jafari, F and Tavakoli Sabour, S. M. (2018). Monitoring its land subsidence and its relation to groundwater harvesting Case study: Karaj Plain - Shahriar. Quantitative Geomorphological Research, 5(2), 82-93. (in Persian) [DOI:20.1001.1.22519424.1395.5.2.6.8]
Members may also deposit reference lists here too.
Shayan, S. , Yamani, M. and Yadegari, M. (2017). Zoning of the Land Subsidence in the Hamedan Qarachai Watershed. Hydrogeomorphology, 3(9), 139-158. (in Persian)
Afifi, M., E., (2018). Assess the potential of land subsidence and its related factors(Case study: Plain Saidan Farouk MARVDASHT(. Quantitative Geomorphological Research, 5(3), 121-132. (in Persian)
Atif A.; Ch. Wang, Y. Tang, S. Mubbashra, F. Attia, W. Duan, J. Wang. 2022. "SAR-based Subsidence Monitoring and Assessment of the Factors Involved in the Occurrence of Subsidence, Lahore City," Journal of Resources and Ecology, 13(5), 826-841.
Waltham, A.C. 1989 Gruand Subsidence, Blackie Publications, ISBN: : 0216925002
Bagheri-Gavkosh, M., Hosseini, S. M., Ataie-Ashtiani, B et al. Land subsidence: A global challenge, Science of The Total Environment, Volume 778, 2021, 146193, ISSN 0048-9697,
Yu X, G. Wang, X. Hu, Y. Liu, Y. Bao. 2023. Land Subsidence in Tianjin, China: Before and after the South-to-North Water Diversion. Remote Sensing. 15(6):1647. [DOI:10.3390/rs15061647]
Emadoddin, F., Ahmadabadi, A., eftekhari, S M, asadi gandomani M. Modelling and analysis land subsidence Vulnerability in Tehran South-West Plain. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards 2023; 10 (3) :85-100. (in Persian) URL: http://jsaeh.khu.ac.ir/article-1-3373-fa.html
https://www.usgs.gov/centers/land-subsidence-in-california/science/aquifer-compaction-due-groundwater-pumping
Fang, J.; R.J. Nicholls, S. Brown, et al. 2022. Benefits of subsidence control for coastal flooding in China. Nat Commun 13, 6946 .
https://phys.org/news/2024-03-billion-people-globally-subsidence.html
Garkani, S. A. H., and Bashiri, M., (2018) Considerations on the relocation of rural settlements, Islamic Revolution Housing Foundation. (in Persian)
Goli, A. , Moradi, M. and Dehghani, M. (2019). Land Subsidence Vulnerability Assessment of Rural Settlements in Fars Province. Journal of Research and Rural Planning, 8(4), 91-106. (in Persian) )
Jamour, R. , Eilbeigy, M. and Morsali, M. (2019). Assessment of the Land Subsidence Crisis and the Advent of Salt Water in the Minab Plain Aquifer. Journal of Ecohydrology, 6(1), 223-238. (in Persian)
Khorsandi Aghaei, A., 2019. Land subsidence survey, Case study: Land subsidence of Artificial recharge Pools of Hamedan South Power Plant, Northwest of Iran.. Water Resources Engineering, 12(42), 18-
Mayunga, J. 2007. Understanding and Applying the Concept of a Community Disaster Resilience: A capital -based approach
Mirassi S, RAHNEMA H. Analysis and evaluate the effective parameters on land subsidence. MCEJ 2016; 16 (1) :45-54. (in Persian) URL: http://mcej.modares.ac.ir/article-16-8483-fa.html
Mousavi, S. M. , Jafari, H. , Momeni, A. A. and Sepehri, J. (2019). Investigating land subsidence due to groundwater over-exploitation in Kerdi-Shirazi plain, Hormozgan Province. Journal of Natural Environmental Hazards, 8(22), 95-110. (in Persian)
National Mapping Organization, map of subsidence zones in the country. (in Persian)
Report on the plan for identifying, prioritizing, and intervening in villages at risk in the country, Natural Disasters Research Institute. (in Persian)
Reports of visits to villages affected by natural hazards, Natural Disasters Research Institute. (in Persian)
Report on the sustainability studies of the Arab village in Bojnourd County, North Khorasan Province, Natural Disaster Research Institute. (in Persian)
Report on the safety studies of the new site of Gijali Bala village, Borujerd County, Lorestan Province, Natural Disaster Research Institute. (in Persian)
Rokni, J., Hosseinzadeh, S. R., and Sharifi, H. (2015). A study on engineering geology and geomorphological effects resulting from land subsidence in the Neyshabur Plain. International Specialized Congress on Earth Sciences. SID. (in Persian) https://sid.ir/paper/840320/fa
Rokni, J. , HossinZadeh, S. R. , Lashkaripour, G. and Velayati, S. (2019). Analysis of Spatial Distribution and Mechanism of Formation of Fissures due to Land Subsidence in Dasht-e-Neyshabur. Scientific Quarterly Journal of Iranian Association of Engineering Geology, 12(3), 65-82. (in Persian)
Sadeghi, J., and Hamidian, H. (2014). Investigation of alluvial land subsidence caused by pressure reduction in aquifers and how the type of alluvium affects land subsidence in the Tehran Plain. National Conference on Geomechanical Engineering. (in Persian) SID. https://sid.ir/paper/846461/fa
Safari, A., Jafari, F and Tavakoli Sabour, S. M. (2018). Monitoring its land subsidence and its relation to groundwater harvesting Case study: Karaj Plain - Shahriar. Quantitative Geomorphological Research, 5(2), 82-93. (in Persian)
Shayan, S. , Yamani, M. and Yadegari, M. (2017). Zoning of the Land Subsidence in the Hamedan Qarachai Watershed. Hydrogeomorphology, 3(9), 139-158. (in Persian)
Waltham, A.C. 1989 Gruand Subsidence, Blackie Publications, ISBN: : 0216925002
Yu X, G. Wang, X. Hu, Y. Liu, Y. Bao. 2023. Land Subsidence in Tianjin, China: Before and after the South-to-North Water Diversion. Remote Sensing. 15(6):1647.
https://www.usgs.gov/centers/land-subsidence-in-california/science/aquifer-compaction-due-groundwater-pumping
https://phys.org/news/2024-03-billion-people-globally-subsidence.html